गुडूची म्हणजेच अमृता चे आयुर्वेदिक उपयोग फायदे आणि साईड इफेक्ट्स Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi

आजचा विषय आहे गुडूची म्हणजेच गुळवेल म्हणजेच अमृता या वनस्पती बद्दल आज आपण आपल्या घरचा वैद्य या सदरामध्ये माहिती घेणार आहोत चला तर मग सुरु करूया आजच्या ब्लॉगला.

Guduchi Benefits, Uses, and Side Effects in Marathi

गुळवेल किंवा गुडूची हृदयाच्या आकाराची पाने म्हणून कॉर्डिफोलिया हे नाव पडले. भारत, श्रीलंका, म्यानमार अशा उष्णकटिबंधीय प्रदेशांत आढळणारी गुळवेल ही एक वेल आहे.

हिला अमृतवेल म्हणतात. गुळवेलला हिंदी भाषेत गिलोय म्हणूनही ओळखले जाते. या वनस्पतीचे सत्त्व औषध म्हणून वापरतात. त्याला गुळवेलसत्त्व असे नाव आहे.

साधारण नाम: गुडूची / गुरिच / अमृता / गिलोय / गुळवेल

वैज्ञानिक नाम: Tinospora cordifolia

पारम्परिक उपयोग:

गुडूची चे खोड, पाने, मुळे आणि फळे औषधी म्हणून वापरली जातात.

वनस्पतीच्या विविध भागांचा उपयोग सामान्य दुर्बलता, अपचन, ताप आणि लघवीच्या आजारांवर होतो.

याच्या देठाचा रस तापात आणि कावीळमध्ये मधात मिसळून प्यायला जातो.

Guduchi Benefits, Uses, and Side Effects in Marathi

पित्त जास्त प्रमाणात स्राव झाल्यामुळे होणार्‍या संधिवाताच्या तापात व उलट्यांमध्ये देठाच्या काढ्याचा वापर केला जातो. 'Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi'

पिंपळी चूर्ण आणि मध मिसळून खोकल्याशी संबंधित तापामध्ये याचा वापर केला जातो.

पोट फुगल्यामुळे छातीमध्ये जी धडधड होते त्यामध्ये छातीत जळजळ नियंत्रित करण्यासाठी पिंपळी चूर्ण आणि मध मिसळून या गुडूची च्या काढ्याचा वापर केला जातो.

Guduchi Benefits, Uses, and Side Effects in Marathi

'गिलोय सत्व' हे, गुडूचीच्या वाळलेल्या देठापासून तयार केलेला स्टार्चचा प्रकार टॉनिक म्हणून वापरला जातो.

गुडूची चे देठ ठेचून ते रात्रभर पाण्यामध्ये भिजवून ठेवले जातात व सकाळी आतील चोथा बाजूला करून ते पाणी गाळून घेऊन ते उन्हामध्ये सुकवले जाते व त्याद्वारे खाली जी सफेद रंगाची पावडर मिळते त्यास 'गुळवेल सत्व' असे म्हटले जाते.

गुळवेल सत्वाचा आयुर्वेदिक औषधांमध्ये खूप वापर केला जातो.

Guduchi Benefits, Uses and Side Effects

गुडूची ची मुळे आतड्यांसंबंधी अडथळा आणि कुष्ठरोगात - वापरली जातात.

Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi

गुडूची फळे शक्तिवर्धक मानली जातात व कावीळ आणि संधिवातामध्ये वापरली जातात.

वनस्पती कापून पाण्यात टाकून बनवलेले सरबत काही धार्मिक समारंभात पितात देखील.

Guduchi | Pure Herbs for Immunity Wellness -- > Check Price

मूळव्याधच्या बाबतीत, गुदाशयाचा सुजलेला भाग प्रथम कडुलिंबाच्या पानांच्या रसाने धुऊन नंतर गुडूची सालीच्या पेस्टने लेप केला जातो. Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi

संधिवातावर गुडूची देठाचे तुकडे कच्चे खाल्ले जातात.

तापाच्या उपचारासाठी याच्या पानांचा रस दिवसातून तीनदा तीन दिवस प्यावा.

त्याचा देठाचा रस मानवी मूत्रात मिसळून (दोन्ही ५० मिली) सर्पदंशासाठी वापरला जातो.

भारताच्या काही भागात काविळीवर उपचार करण्यासाठी देठाच्या लहान तुकड्यांपासून बनवलेली 'कमलनी-माला' घातली जाते.

Giloy Benefits, Uses and Side Effects in Marathi

गुडूची स्वतः मरत नाही आणि जो वापरतो त्याला मृत्यूपासून वाचवतो.

देव आणि दानवांच्या युद्धात अमृत कलशाचे थेंब जिथे पडले तिथे गुडूची वाढले असे म्हणतात.

सर्व प्रकारचे लोक ते अगदी आरामात घेऊ शकतात.

हे सर्व प्रकारचे दोष नष्ट करते.

कॅन्सरच्या आजारात 6 ते 8 इंचाची देठ घेऊन त्यात गव्हाच्या गवताचा रस आणि तुळशीची 5-7 पाने आणि कडुनिंबाची 4-5 पाने टाकून सर्व बारीक करून त्याचा काढा (डेकोक्शन) बनवा.

रिकाम्या पोटी याचे सेवन केल्याने ऍप्लास्टिक ॲनिमिया देखील बरा होतो.

गुडूची चा देठ वापरला जातो , पानांचा वापर जास्त केला जात नाही.

तुम्ही अशा प्रकारे देठ घेऊन त्याचे छोटे छोटे तुकडे करून देखील चोखू शकता. इच्छित असल्यास, देठाचे तुकडे ठेचून, त्यात पाणी मिसळा आणि गाळून घ्या. सर्व प्रकारे गुडूची चा लाभ प्राप्त होईल .

हे घेतल्याने रक्ताशी संबंधित विकार होत नाहीत. विषारी पदार्थ निघून जातात (detoxification of the body) , आणि ताप अजिबात येत नाही.

जुनाट ते जुनाट ताप संपतो.

Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi

पोटाचे आजार, जुलाब, आमांश, आव , त्वचारोग, यकृताचे आजार, ट्यूमर - गाठी, मधुमेह, वाढलेले ईएसआर, टीबी, स्त्रियांमध्ये अंगावरून पांढरे जाणे यालाच श्वेतप्रदर असे म्हणतात, उचकी येणे इत्यादी अनेक आजार बरे होतात.

कावीळ असेल तर त्याच्या देठाचे तुकडे ; पुनर्नवा (साठी; ज्याच्या हिरव्या भाज्या खेड्यातही खाल्ल्या जातात) च्या मुळाचा चुरा करून त्याचा काढा करून प्या.

हे किडनीसाठी देखील खूप चांगले आहे.

गुडूचीच्या नियमित वापराने शरीरात तेज येते आणि अवेळी सुरकुत्या पडत नाहीत.

शरीरात उष्णता जास्त असल्यास ते बारीक करून रात्री भिजत ठेवावे आणि सकाळी मध किंवा साखरेसोबत मिसळून प्यावे.

जर प्लेटलेट्स खूप कमी झाल्या असतील तर काळजी करण्याची गरज नाही, कोरफड आणि गुडूची एकत्र सेवन केल्याने प्लेटलेट्स पूर्णपणे वाढतात.

त्याचा काढा-डेकोक्शन चविष्ट लागतो, अन्यथा, तुम्ही थोडी साखर किंवा मध मिसळून ते घेऊ शकता. त्याची देठाची कांडी उसाप्रमाणे उभी पेरली जाते.

जर त्याची लता कडुलिंबाच्या झाडावर पसरली, तर ती सर्वोत्तम आयुर्वेदिक औषधी मानली जाते.

अन्यथा, गुडूची चा वेल आपण घरात भांड्यामध्ये देखील लावू शकतो. थोड्या दिवसात वेळ किती पसरते हे तुम्ही पाहू शकता. नंतर काही दिवसांनी तुम्ही त्याची पाने तोडून देठ मोठा झाला असल्यास तो तोडून त्याचा काढा किंवा सरबत बनवून तुम्ही घेऊ शकता. दोन्ही प्रकारे ते आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.

हे त्रिदोषघ्न आहे म्हणजे कोणत्याही प्रकृतीचे लोक ते घेऊ शकतात.

गुळवेलीचे अरिष्ट देखील उपलब्ध आहे ज्याला अमृतारिष्ट म्हणतात. जर ताजे गुळवेल उपलब्ध नसेल तर तुम्ही ते देखील घेऊ शकता.

गुडूची मधील पोषक घटक -

गुडूची मध्ये अनेक पोषक घटक आढळतात.गुडूची मध्ये गिलॉय, टिनोस्पोरिन, टिनोस्पोरिक ऍसिड, लोह, पाल्मेरियन, फॉस्फरस, तांबे, कॅल्शियम आणि झिंक यांसारखे पोषक घटक असतात.

गुडूची सेवन केल्याने होणारे फायदे

कमी रक्तदाब

गुडूचीच्या अतिसेवनाने रक्तदाब कमी होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत ज्या रुग्णांना कमी रक्तदाबाची तक्रार आहे, त्यांनी गुडूचीचे सेवन टाळावे.

मधुमेह

गुडूची टाईप 2 मधुमेह नियंत्रित करण्यासाठी प्रभावी आहे. गुळवेल ज्यूस प्यायल्याने रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी करता येते. गुळवेल इन्सुलिन प्रतिरोधक क्षमता कमी करते. अशा परिस्थितीत गुळवेलीचा रस मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी फायदेशीर आहे.

रक्त विकार

गुडूचीचा काढा पिऊन त्वचेवरती फोड येणे, रक्ताचे विकार आणि अनेक प्रकारचे त्वचारोग बरे होतात.

याशिवाय गुळवेलीच्या सेवनाने त्वचेशी संबंधित आजार आणि ॲलर्जीपासून बचाव होतो. त्वचेवरील पुरळ, मुरुमे यासाठी गुडूची चा वापर करावा.

रोग प्रतिकारशक्ती - Immunity

रोग टाळण्यासाठी शरीराची प्रतिकारशक्ती मजबूत असणे आवश्यक आहे. यासाठी गुडूची प्रभावी आहे.

गुडूची ज्यूसच्या नियमित सेवनाने रोगप्रतिकारशक्ती वाढते, ज्यामुळे सर्दी आणि फ्लूसह संसर्गजन्य रोगांचा धोका टाळता येतो.

डेंग्यू

जेव्हा डेंग्यू पसरतो तेव्हा तुम्ही घरगुती उपाय म्हणून गुळवेल घेऊ शकता. डेंग्यूमुळे रुग्णाला खूप ताप येतो. गुडूची मध्ये अँटीपायरेटिक गुणधर्म आहेत, जे ताप लवकर बरा करण्यास मदत करतात आणि रोग प्रतिकारशक्ती वाढवणारे म्हणून काम करतात.

गुडूची खाण्याचे तोटे-

बद्धकोष्ठता आणि पोटाचे आजार

गुडूची हे पचनसंस्थेसाठी फायदेशीर आहे, पण जास्त सेवन केल्याने पोटालाही नुकसान होऊ शकते. गुडूचीच्या सेवनाने बद्धकोष्ठता किंवा पोटात जळजळ होण्याच्या तक्रारी होऊ शकतात.

शस्त्रक्रिया

जर रुग्णावर कोणत्याही प्रकारची शस्त्रक्रिया होणार असेल तर त्यापूर्वी गुडूची चे सेवन करू नये. शस्त्रक्रियेपूर्वी गुडूचीचे सेवन हानिकारक आहे. "Guduchi Benefits, Uses and Side Effects in Marathi"

गर्भधारणा

गुडूची चे सेवन गर्भवती महिलांसाठी हानिकारक असू शकते. गरोदर किंवा स्तनपान देणाऱ्या महिलांनी गुडूची घेणे टाळावे.

माहिती आवडली तर इतर ग्रुप वर शेअर करा.

ह्या व अशा निशुल्क माहीती साठी हेल्थ इज वेल्थ हा ग्रुप जॉईन करा

आयुर्वेदिक घरगुती उपाय व आरोग्य विषयक नवनवीन माहिती रोज आपल्या मोबाईल वर मिळवण्यासाठी खालील लिंकला टच करा व ग्रुप मध्ये join व्हा किंवा 7057394036 ह्या नंबर वर join me असा मेसेज करा.

https://chat.whatsapp.com/IJx3tWGj0Ti7ro4foeLroP

ओ.पी.डी वेळ :

प्रज्ञा क्लिनिक कोकण नगर, रत्नागिरी ,

सकाळी 10 ते 1 आणि सायं 5 ते 8.

Blog

https://drbabasahebrenushe.blogspot.com/

Quora

https://drbabasahebrenushemdmedicineayusspace.quora.com/

व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन लिंक

https://chat.whatsapp.com/IJx3tWGj0Ti7ro4foeLroP

YouTube : Dr BABASAHEB RENUSHE : Wellness & Health Experts

https://www.youtube.com/@drbabasahebrenushe?sub_confirmation=1