ओरल सेक्स व लैंगिक संक्रमित संसर्ग (STIs): एक सविस्तर मार्गदर्शक
ओरल
सेक्स म्हणजे तोंड, ओठ व जीभ यांच्या साहाय्याने जननेंद्रिय किंवा गुदभागाशी संपर्क
साधणे. अनेकांना असे वाटते की तोंडावाटे लैंगिक संबंध (oral sex) सुरक्षित असतात कारण
त्यातून गर्भधारणा होत नाही. मात्र वैद्यकीय दृष्टिकोनातून हे पूर्णपणे सुरक्षित नाही.
कारण तोंडातून सिफिलीस, गोनोरिया, नागीण (Herpes), एचआयव्ही, क्लॅमिडीया, एचपीव्ही
व इतर लैंगिक आजार पसरण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणात असतो.
या ब्लॉग पोस्टमध्ये आपण ओरल सेक्सशी संबंधित धोके, आजार, तपासण्या, उपचार पद्धती,
प्रतिबंधक उपाय आणि समाजिक आरोग्यदृष्टिकोन यांचा सखोल अभ्यास करू.
१. ओरल सेक्स म्हणजे काय?
-
तोंड, ओठ, जीभ वापरून जननेंद्रियांना उत्तेजित करणे.
- यात Fellatio (पुरुषाचे जननेंद्रिय तोंडात घेणे), Cunnilingus (स्त्रीचे जननेंद्रिय
तोंडाने उत्तेजित करणे) आणि Anilingus (गुदभागाशी तोंडाचा संपर्क) यांचा समावेश होतो.
- शारीरिक आनंद मिळवण्यासाठी काहीजण याला गर्भनिरोधक धोका नसलेला मार्ग मानतात.
२. ओरल सेक्समुळे होणारे प्रमुख लैंगिक संक्रमित संसर्ग (STIs)
🔹 सिफिलीस (Syphilis) – Treponema
pallidum नावाचा जंतू कारणीभूत. फोड, व्रण, पुरळ, थकवा, स्नायू दुखणे.
🔹 गोनोरिया (Gonorrhea) – Neisseria
gonorrhoeae हा जीवाणू कारणीभूत. घशात खवखव, सूज, वेदना.
🔹 नागीण (Herpes simplex virus –
HSV-1/2) – ओठाभोवती किंवा जननेंद्रियाभोवती पाण्याचे फोड. पुनःपुन्हा त्रास.
🔹 एचआयव्ही (HIV) – प्रतिकारशक्ती कमी
करून AIDS पर्यंत प्रगती. तोंडातील जखमा असल्यास धोका वाढतो.
🔹 क्लॅमिडीया (Chlamydia) – घशात संसर्ग,
गिळताना त्रास.
🔹 एचपीव्ही (HPV – Human
Papillomavirus) – घशाचा कर्करोग, वॉर्ट्स यांचा धोका.
🔹 एमपॉक्स (Mpox) – त्वचेवर पुरळ, ताप,
फोड.
३. संसर्ग पसरण्याची कारणे व घटक
-
तोंडातील कट, जखमा, हिरड्यांतून रक्तस्त्राव.
- लाळ, वीर्य, योनीस्राव, प्रीकम यांचा थेट संपर्क.
- असुरक्षित पद्धती (कंडोम/डेंटल डॅम न वापरणे).
- अनेक पार्टनर असणे.
- आधीपासून एखादा संसर्ग असणे.
४. लक्षणे कशी
ओळखावी?
-
तोंडात किंवा घशात वेदना, सूज, खवखव.
- पाण्याचे फोड, जखमा.
- गिळताना त्रास.
- ताप, थकवा, अंगदुखी.
- जननेंद्रियांवर पुरळ किंवा व्रण.
५. कोणत्या तपासण्या
आवश्यक?
🔬 रक्त तपासण्या:
- HIV ELISA / RNA PCR
- VDRL / RPR (Syphilis)
- HBsAg, HCV
🔬 स्वॅब तपासण्या:
- Throat swab (गोनोरिया/क्लॅमिडीया)
- Genital swab
🔬 DNA / PCR तपासण्या:
- HPV DNA test
- HSV PCR
- Mpox PCR
🔬 इतर तपासण्या:
- Oral examination (दंतचिकित्सक)
- ENT तपासणी (घसा/तोंड)
६. धोका कमी करण्यासाठी
कोणती काळजी घ्यावी?
✔️ ओरल सेक्स करताना कंडोम किंवा डेंटल
डॅम वापरा.
✔️ तोंडात जखमा, फोड असतील तर टाळा.
✔️ ओरल सेक्सपूर्वी व नंतर तोंड स्वच्छ
धुवा.
✔️ पार्टनर STIs तपासणी करून घेतलेली
आहे का ते खात्री करा.
✔️ HPV व हिपॅटायटिस B चे लसीकरण करून
घ्या.
✔️ एकापेक्षा जास्त पार्टनर असल्यास
धोका वाढतो, त्यामुळे नियमित तपासण्या करा.
७. उपचार पद्धती
-
सिफिलीस: पेनिसिलीन इंजेक्शन.
- गोनोरिया / क्लॅमिडीया: अँटीबायोटिक्स (Azithromycin, Ceftriaxone).
- नागीण (Herpes): Antiviral औषधे (Acyclovir, Valacyclovir).
- एचआयव्ही: Antiretroviral therapy (ART).
- एचपीव्ही: लक्षणात्मक उपचार, लस.
- एमपॉक्स: Isolation, supportive care.
८. समाजिक आणि
मानसिक परिणाम
-
STIs मुळे शारीरिक आरोग्याबरोबरच मानसिक ताण वाढतो.
- पार्टनरशी नातेसंबंध ताणले जातात.
- समाजात कलंक (stigma) अजूनही मोठ्या प्रमाणावर आहे.
- योग्य समुपदेशन (counselling) आवश्यक.
९. जनजागृती
-
शाळा व महाविद्यालयीन पातळीवर लैंगिक शिक्षण.
- मीडिया व सोशल मीडिया द्वारे माहिती प्रसार.
- क्लिनिकमध्ये समुपदेशन.
- STIs तपासणी शिबिरे.
१०.
ओरल
सेक्स गर्भधारणेस कारणीभूत नसला तरी STIs पसरण्याचा धोका गंभीर आहे. योग्य तपासण्या,
उपचार, सुरक्षितता आणि समाजिक जागरूकता यामुळे हा धोका कमी करता येतो.
👉 सुरक्षितता आणि जबाबदारी हीच खरी प्रतिबंधक
औषधं आहेत.
डॉ. बाबासाहेब रेणुशे, एम.डी. आयुर्वेद
प्रज्ञा क्लिनिक, रत्नागिरी
वेळ: सकाळी 10 ते 1.
7057394036
Blog
https://drbabasahebrenushe.blogspot.com/
Quora
https://drbabasahebrenushemdmedicineayusspace.quora.com/
व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन लिंक
https://chat.whatsapp.com/IJx3tWGj0Ti7ro4foeLroP
YouTube: Dr BABASAHEB RENUSHE: Wellness & Health Experts
https://www.youtube.com/@drbabasahebrenushe?sub_confirmation=1
Like, share, and subscribe
Google - https://maps.app.goo.gl/4CR3JcDLjVNEvy6U7
https://youtube.com/playlist?list=PLDtNLnw2TBiccMjsHRU84CIIl3fpod8xY&si=-J1Orrd0Y5BCsYG2
Linktree -
https://linktr.ee/Dr.Babasahebrenushe
AI -
https://share.imagica.ai/?q=c1c7ba82-8f88-4724-a92c-b046101ce760
Website:
https://sites.google.com/view/pradnyahospital
Spotify :
https://open.spotify.com/show/3s5coxd2LxSOsucLgpG2Ln?si=o-l7TZ18QLmc7aieygxT0Q
Instagram :
.png)
.png)
0 टिप्पण्या
ही प्रायव्हेट वेबसाईट असून. डॉ. बाबासाहेब रेणुशे सरांचे मार्गदर्शन व आरोग्य विषयक सल्ले या वेबसाईट वरती पाहायला मिळतील.